Cockie, Paul, Lisbeth en Hans

11 oktober

Vandaag is de laatste dag van de vakantie. Morgen zitten we in het vliegtuig op weg naar huis. Veertien dagen zijn voorbij gevlogen!

Hans heeft voor deze laatste dag een paar fijne stukken uitgezocht die onderdeel zijn van de Taygetos-trail. De Taygetos is een bergketen van ongeveer 120km lang die van noord naar zuid over de Peloponnesos loopt, met als hoogste top de Profitis Ilias (2407m). Die zit dus niet in ons programma!

Vanuit ons onderkomen rijden we naar Exochori en iets ten noorden daarvan starten we onze eerste wandeling. Google Earth laat 15 huizen zien, waarvan er één een kerk is die nauwelijks te onderscheiden is van een gewoon woonhuis. Een dame is met een grote heggenschaar bezig om onkruid tussen de stenen van een muurtje vandaan te halen. Ze wenst ons in keurig Engels een fijne wandeling toe.

En dat wordt het! We lopen een kleine 3km langs de Viroskloof, dezelfde kloof die we enkele dagen terug gedeeltelijk omhoog gelopen zijn. Het is opvallend hoeveel soorten bloeiende planten er zijn in deze tijd van het jaar. De bioloogjes lopen van het ene struikje naar het andere, ondertussen ook nog goed oplettend of er nou een Roodborst of een Grauwe vliegenvanger aan het zingen is.

Op een onmogelijk steil plekje is een heel klein kapelletje gebouwd, alleen te bereiken vi een onmogelijk steil paadje van grote stapstenen. Binnen hangen de portretten van ongeveer alle heiligen!

Het laatste stukje van de wandeling doen we niet. Over een afstand van 500m moeten we 60m dalen, en erger nog, daarna ook weer stijgen!

We gaan terug en horen van de mevrouw met de grote heggenschaar dat er iets verderop een uitspanning is die open is. In de auto en op naar de koffie!

En dan rijden we naar deel twee van de Taygetos-pad, de afdaling van Exochori via Petrovouni naar Kardamili. Hans gaat niet mee, hij gaat onze wandeltijd zoek brengen in Kardamili. We lopen een prachtig pad, geleidelijk dalend, met magnifieke uitzichten. Voor een belangrijk deel loopt het pad over een kalderimi.

Aan het eind van het pad staat Hans ons op te wachten met de auto; hoeven we in de hete zon geen honderden meters over asfalt te lopen. In Kardamili gaan we lunchen in Kiki’s taverna, dat zichzelf afficheert als familierestaurant. Nou, onze vakantiefamilie komt heerlijk aan zijn trekken.

Het is voorbij! Inpakken en wegwezen. Morgen vertrekken we naar Kalamata, auto inleveren, naar het vliegveld en als het goed is landen we rond 14:00 op Schiphol.

Hier eindigt dit blog. U hoort wel wanneer we weer verder op stap gaan!

10 oktober

Het is een beetje bewolkt als we vertrekken voor een bezoek aan de Monastery of the Virgin Mary the Healer, ook wel het Panagia Giatrissa klooster genoemd. Een soort bedevaartsoord, op ongeveer 1000 meter hoogte. Vanuit Milea loopt daar een geleidelijk stijgend pad naar toe waarvan alleen het laatste deel vrijwel loodrecht op de hoogtelijnen loopt. Dat laatste stuk gaan we niet doen.

Wat we wel doen is genieten van dit prachtige pad dat start in het idyllische dorpje Milea op zo’n 500m hoogte. Een dorpspleintje, een Grieks-Orthodoxe kerk met een prachtige toren die door de lokale mussen is omgebouwd tot woontoren, een tiental huizen en een plek om de auto te parkeren; meer heb je niet nodig om volledig zen te raken!

Het begin van het pad is gelardeerd met eindeloze rijen Cyclaampjes. Het is lekker wandelen over het pad, maar wat verderop komen toch de grotere keien. Dan is het weer goed zoeken naar je evenwicht. Dat is bij Hans niet lekker aanwezig vandaag, hij besluit op zeker moment dat het voldoende is keert om; Lisbeth gaat mee. Cockie en Paul lopen nog wat verder tot het echte steile deel begint.

En op het omkeerpunt staat een prachtige Herfstschroeforchis. Klaar, niks meer aan doen en terug naar de auto.

Thuis wordt even overlegd of er nog een middagprogramma komt, maar niet iedereen heeft daar zin in. Hans vindt een route op Wikiloc van ongeveer 7km rond het dorp Stoupa. Geen bijzondere wandeling, voornamelijk op verharde wegen, maar wel een waar je je energie kwijt kan. Paul gaat alleen op pad, ondersteund met gpx op Osmand. Lekker een paar uur lopen.

Morgen is het al de laatste dag van de vakantie. U hoort wel of we nog wat gaan ondernemen.

9 oktober

De lijven zijn aan een rustdag toe. We slapen uit, ontbijten rustig en Cockie installeert zich met haar haakwerkje, Paul met zijn podcast. Langzaamaan dringt de zon zich verder ons balkon op, het wordt lekker warm.

Zullen we dan een klein wandelingetje maken rond ons dorp Stoupa, vraag ik aan Cockie? Gewoon, om de spieren een beetje in beweging te houden? Lisbeth wil ook wel, niet te ver, niet te hoog. Komt goed, zegt Cockie, we lopen van 15m hoogte naar max 240m.

Als we willen vertrekken is er nog iets met magnetische sleutels en dichtvallende deuren. U mag daar zelf een verhaaltje van maken, controleren we bij thuiskomst wel of u in de buurt van de waarheid zit!.

We zijn nog geen 2km onderweg of stijgingspercentages van meer dan 30% doemen voor onze neuzen op; volgens Google Earth lopen we een paar meter 44,5% omhoog. De spieren een beetje in beweging houden!

We houden tijdens onze wandeling voortdurend de kenmerkende palm voor onze huisjes in de gaten. Het is de hoogste boom in de omgeving, met enkel een groen topje, de rest van de bladeren hangt dood langs de stam en vormt een paradijs voor de musjes.

Het wordt een biologenwandeling: kletsen, plantjes kijken en genieten van de uitzichten. Een leuke wandeling, ook al moeten we ongeveer 1/3 van de afstand over asfalt lopen. Er is gelukkig nauwelijks verkeer.

We lopen in 2,5 uur bijna 8km. De rest van de dag is rustdag!

Morgen weer aan het werk, u hoort het wel!

8 oktober

Om 9 uur zijn we op stap, we moeten heen en terug ruim 150 km rijden en we willen onderweg ook nog het een en ander. We zien wel of we het gaan redden.

We zijn in de zogenaamde Máni, zeg maar de middelste van de drie vingers van de Peloponnesos. De precieze kaartlezers delen de Máni op in een noordelijk deel (daar ligt ons Stoupa) en een zuidelijk deel. Dat laatste gaan we met een bezoek vereren en wel tot het zuidelijkste puntje.

Een prachtige kustweg voert vanaf Stoupa naar het zuiden, pittoreske plaatjes van bergen en zee in overvloed en over bijna de hele lengte gelardeerd met idyllische dorpjes; zelfs de namen van de dorpjes klinken idyllisch: Plátsa, Thalames, Oitylo, Itilo, Areopoli, Althea, Kitta, om tenslotte uit te komen in Kokkinogia!

Hoe verder je naar het zuiden komt, hoe droger en ruiger het landschap wordt. Zandstranden zie je nauwelijks, het zijn vooral steile kusten en kale, grijze bergen. Er woont een bijzonder volkje in de Máni, de zogenaamde Mánioten (ik heb nog even gezocht naar de landstreek Idi, maar niet kunnen vinden). De Mánioten houden er een bijzondere bouwstijl op na. Hun woningen lijken een beetje op vestingtorens.

De verhalen willen dat ze in het verleden inderdaad gebruikt zijn als een soort uitkijktorens om de vijanden vanuit de zee van verre te zien komen. Maar ook om de buren in de gaten te houden, of erger nog, vanuit de woningen te schieten op elkaar.

Nu worden veel van de vestingtorens gerestaureerd en ingericht als vakantieverblijven. Rond de baai van Itilo staan daar prachtige voorbeelden van.

Wij rijden door tot Kokkinogia waar we bij restaurantje Akron Ténaro een kopje koffie drinken voordat we aan de wandeling naar de vuurtoren van Kaap Ténaro wandelen. Dat is een redelijk pittige wandeling door de vervelende keien die op het pad liggen. Maar wel weer meer dan de moeite waard. Bij de vuurtoren hebben we het zuidelijkste puntje van het Griekse vasteland bereikt.

We wandelen weer terug naar het restaurant waar we een lichte lunch gebruiken. Met name Cockie is een appelflauwte nabij!

En dan rijden we rustig terug naar Stoupa, onderbreken nog even voor een kopje koffie in Itilo (en een dobberpartijtje van Cockie) en iets over 5 uur zijn we weer thuis.

Hoeven we vanavond alleen nog te dineren. We eten opnieuw bij restaurant Stoupa en kunnen weer een paar gerechten toevoegen aan onze Griekse receptenlijst. Met de Griekse eetcultuur is niks mis!

U hoort wel of we morgen nog nieuwe ontdekkingen doen op dat gebied.

7 oktober

We doen het vandaag rustig aan. De spieren zijn toe aan een helend herstelloopje. Hans heeft een wandeling gevonden die ons van Stoupa naar Agios Nikolaos brengt, ongeveer 10 km heen en terug met, om precies te zijn, 30 hoogtemeters.

Het is inderdaad een mooie wandeling, op een pad dat we moeten delen met fietsers. De twee dorpen zijn met elkaar verbonden met een fraai betonnen fietspad, ietwat anders dan het zanderige weggetje dat we in gedachten hadden.

Hoe dan ook, we genieten volop van de fraaie uitzichten. Landinwaarts liggen tussen de olijfbomen vakantievilla’s verspreid, de zeekant is een steile rots waar zo hier en daar een trappetje is naar het eveneens rotsachtige strand.

Agios Nikolaos is een klein vissersdorpje met een mini-haventje en mini-vissersbootjes. Langs de haven loopt een smalle boulevard (ook mini) met de nodige terrassen. Die worden voor een deel gevuld met toeristen, voor een ander deel met oudere Griekse mannen die luid pratend en druk gebarend de problemen van de wereld doornemen. Op tafel staan kopjes koffie, flesjes water en kleine glaasjes. Kenmerkend voor het gesprek is dat je elkaar niet laat uitspreken!

Weer wat verderop spelen twee mannen tavli, nog wat verder is een tafel ingericht met tweedehands boeken en collectebussen. Je kunt geld geven voor de opvang van zielige hondjes! Een rustgevend dorpje!

We lopen dezelfde weg weer terug, vullen onze proviand aan in de supermarkt en mogen dan even een uurtje iets voor onszelf doen. Want om 3 uur is het alweer lunchtijd. We eten werkelijk voortreffelijk in het restaurant met dezelfde naam als het dorp, Stoupa.

We zijn hersteld van de inspanningen van gisteren! Morgen kunnen we er weer tegenaan! U hoort het wel.

6 oktober

Van de beloofde bewolkte hemel is om een uur 9 in de ochtend niet veel meer over dan een paar wolkjes. En die worden al snel gedecimeerd door de volop schijnende zon.

Vandaag gaan we kijken of er nog iets over is van de capaciteit om urenlang te klauteren en te wandelen in ruig terrein. De bookmakers zijn sceptisch; ze wijzen op de handicaps van de deelnemers: artrose, kunstheupen, stents, neuropathie in de benen en nog zo wat ouderdomskwalen. Ze onderschatten echter de mentale weerbaarheid!

Met de auto rijden we van Stoupa naar Kardamili, een toeristenplaatsje een paar kilometer naar het noorden. Hier start een wandeling door de Vyroskloof (of Viros, of Vikou, of Vikos of zeg het maar. Kennelijk een Grieks woord dat moeilijk in de letters van ons alfabet is om te zetten). De totale lengte van de kloof is ongeveer 20 km. Daar gaan wij niet aan beginnen!

We lopen vanaf het einde van de kloof bij zee ongeveer 5 km langzaam omhoog. Langs de kloof liep in de oudheid een belangrijke handelsroute die Sparta verbond met de haven Kardamili. Wij moeten nu over de droge rivierbedding lopen, over de (gelukkig droge) keien en rotsen.

Het wandelen op zich valt nog wel mee, het manshoge klauteren geeft zo nu en dan evenwichtsproblemen. En het tempo is niet meer wat het was. Voordeel is dan weer wel dat je volop om je heen kunt kijken. En er is genoeg te zien.

Het gebied bestaat voornamelijk uit kalksteen, een makkelijk eroderend gesteente. In de steile wanden zie je dan ook overal gaten en grotten. Naarmate je wat verder in de kloof komt, wordt ie smaller en snijdt wat dieper in het landschap in. Zo hier en daar wordt de kloof gedeeltelijk overkapt door overhangende rotsen. Op andere plekken zie je stalactieten.

Na 5 km bereiken we het Sotiros klooster(tje). Tijd om even wat langer te zitten en op adem te komen. Alles zit dicht, behalve een iconostase waar wat offerandes in liggen. Kennelijk is er iemand die dit allemaal bijhoudt in deze middle of nowhere!

Via een breed pad, hier en daar overgaand in en echte weg, verlaten we de kloof en wandelen richting het dorp Agia Sofia. Nog even zitten voordat we aan de echte afdaling naar Kardamili beginnen. Dat is misschien nog wel het zwaarste onderdeel van de wandeling, bijna helemaal bestaand uit kalderimi (u weet nog wel, van de huiskamervraag!).

Alles bij elkaar hebben we 10 km geklauterd, gehobbeld, gewandeld en vooral genoten. We kunnen het nog (een beetje)!

Morgen rustig aan, u hoort wel wat het wordt.

5 oktober

De voorspelling van het weer in Griekenland is net zo betrouwbaar als die in Nederland! Als we opstaan zien we geen sporen van enige regen, terwijl er toch 85% kans op 35 mm regen voorspeld was. Is allemaal een stuk noordelijker met bakken uit de hemel gevallen en heeft daar heel wat overlast bezorgd.

We stappen dus droog in de auto en als het zo blijft, gaan we onze verplaatsing onderbreken voor een tussenstop in het antieke Messini. En zo geschiede!

Αρχαία Μεσσήνη is een archeologische site waar restanten van vele eeuwen bewoning en bebouwing terug te vinden zijn. De allereerste aanwijzingen van menselijke bewoning in Messini gaan zo’n 5.000 jaar terug. En kennelijk is het onontkoombaar dat daar waar vruchtbare grond in een mooi dal is, waar water is en waar een zekere welvaart is, mensen elkaar het leven onmogelijk gaan maken en al die rijkdom voor zichzelf willen hebben. Vanaf de 8^e eeuw v. Chr. hebben de Messini’s en de Spartanen dat knokken een paar eeuwen volgehouden. De Spartanen zijn de overheersende partij, de Messini’s zijn continu in opstand. Tot in de 3^e eeuw v. Chr. een generaal uit Thebe de Spartanen definitief op hun kop geeft en de stad Messini sticht. Er wordt een muur omheen gebouwd van 9,5 km. De in ballingschap levende Messini’s komen terug uit Italië, Sicilië en Kreta. Vanaf die tijd tot ongeveer 1 eeuw n. Chr. ontwikkelt de stad zich tot een politiek, religieus en cultureel centrum van belang.

Van al die vervlogen eeuwen zijn in het antieke Messini sporen terug te vinden. Hoogtepuntje is wel het stadion en het bijbehorende gymnasion, beide prachtig bewaard gebleven. Maar je vindt er ook mozaïekvloeren uit een Romeinse woning, een binnenplaats omgeven door zuilen die als sanatorium dienst deed, een prachtig amfitheater en nog veel meer. De opgravingen zijn tamelijk recent en er wordt nog volop aan gewerkt.

We hebben de site net verlaten en staan op het punt om in de auto te stappen, als dan eindelijk de lang verwachte regen naar beneden komt. Dat duurt een half uurtje, de straffe bui gaat over in miezeren en onder een bewolkte hemel rijden we een kleine 80 km naar Stoupa.

Daar komen we in twee prachtige onderkomens terecht, een beetje gedateerd maar van alle gemakken voorzien. Alle spullen uit de auto, opbergen in huis, even opfrissen en dan richting zee voor een lunch.

Stoupa herbergt meer toeristen dan Giálova, de strandpromenade is wat langer maar net als in Giálova alleen maar voorzien van horecagelegenheden. Lisbeth herinnert zich van één van haar Griekenlandreizen een restaurant waar ze smakelijk gegeten heeft. Verder niet meer over nadenken, aanschuiven en genieten van een heerlijke lunch!

Het ziet ernaar uit dat het morgen redelijk weer wordt. Tijd voor een wandeling, zal wel pittiger worden dan op ons vorige adres; de bergen rijzen direct achter ons huis omhoog. U gaat het wel horen!

4 oktober

Hoe een wandeling bergop met wandelstok en een wrakke schouder je nachtrust kan verpesten, bewijst Cockie vandaag. Een nacht lang draaien en woelen om een juiste houding te vinden om een pijnlijke schouder te ontzien draait uit op pas om 5:00 uur in slaap vallen. Om 8:00 uur ben je dan een zombie die absoluut niet in staat is om een ‘afscheidsrondje lagune’ te lopen. Dus dat gaan we met z’n drieën doen!

De auto wordt weer geparkeerd bij het verlaten pompstation en we lopen het rondje nu met de klok mee. We proberen een pad te vinden dan dicht tegen de lagune aan loopt en niet door het duingebied en over het prachtige strandje van Voidokilias. We vinden het pad niet en ook niet de vogelkijkhut die er volgens de borden zou moeten staan. Geen probleem, het is en blijft een prachtig een gebiedje.

We wijken weer even van de route af voor een kopje koffie, nemen tijdens de koffie even alle wereldproblemen door (en komen door tijdgebrek net niet aan de oplossingen toe) en vervolgen dan onze weg rond de lagune. Het is warm, en dat vinden de vogels kennelijk ook. Een lange verzameling Blauwe reigers, foeragerende Flamingo’s, het gebruikelijke IJsvogeltje, een enkele Zilverreiger, dat was het eigenlijk wel.

Om 2 uur zijn weer thuis, Cockie is uitgeslapen en helemaal klaar voor een laatste lunch in ons favoriete restaurant. We laten het ons opnieuw smaken en krijgen bij het afscheid een glaasje ouzo met citroen van de zaak; én een handje van de manager en ober. We hebben kennelijk geld genoeg achter gelaten!

Morgen gaan we verkassen. Als we de weerberichten moeten geloven zullen we in de stromende regen en mogelijk zelfs onweer moeten rijden. U hoort wel of we drijfnat aankomen in Stoupa!

3 oktober

Na een rustige start van de dag gaan we op weg naar Methoni. Dat is een stadje van niks, ruim 1000 inwoners, wat rechte straten met witte huisjes met rode daken. Maar vanaf pakweg 1200 was het een zeer strategische plaats op de handelsroute van Venetië naar het Midden-Oosten. En zoals dat gaat met strategische handelscentra, die wil iedereen wel hebben!

Dus bouwen de Venetianen er een vesting om hun handel veilig te stellen, een eenvoudige burcht met rechte muren en kantelen. Niet veel later wordt het buskruit geïntroduceerd en moesten de muren versterkt worden om weerstand te bieden aan vijandige artillerie. Er komen bastions, de muren worden nog dikker om de kanonskogels te kunnen weerstaan.

Om beurten nemen Ottomanen en Venetianen de vesting in. De gracht wordt verbreed zodat de kanonskogels minder makkelijk de muren bereiken. Er wordt nog even geprobeerd de grachten nog breder te maken, maar dat mislukt, het zeewater stroomt volop naar binnen en isoleert de vesting volledig van het vasteland.

Enfin, dat gaat zo nog een paar eeuwen door en nu ligt er een indrukwekkend complex, voor een deel prachtig gerestaureerd. Er is een groot binnenterrein waar we verrassend veel vlinders en libellen zien.

En aan de voet van de vesting ligt in een rustig hoekje een idyllisch strandje. U begrijpt het al, Cockie is even zoek, en weer gevonden: dobberend in het water.

Terug naar huis, het is inmiddels al weer half drie, we moeten nodig naar ons favoriete lunchplekje. Om half vijf zijn we weer in ons onderkomen en om 6 uur gaan we op pad naar het paleokastro van Giávola. Het zijn de restanten van een middeleeuws kasteel, boven op de steile rotsen rond de lagune. Via een fraaie kalderimi (de huiskamervraag) lopen we naar de top en weer naar beneden. Langzaam zakt de zon in de zee, het licht wordt prachtig.

Snel onder de douche en dan kunnen we aan ons avondbiertje. Het is wel vol te houden, vakantie vieren.

Morgen gaan we verder!

2 oktober

Helaas, geen medailles vandaag op de olympische baan. Cockie sprong 2,5 cm hoog uit stand, Paul haalde diezelfde afstand bij het verspringen: ex aequo derde plek! Er wordt alleen goud uitgedeeld!

Hoe dan ook, het was een indrukwekkende dag; vertrokken om 9:00 uur en terug om 18:30 uur met een hoofd vol indrukken. Vanuit onze standplaats Giálova naar het oude Olympia is ongeveer 100 km. Een rit door dorpjes en daar waar geen huizen staan, een monocultuur van olijfbomen met zo hier een daar een boom met citrusvruchten ertussen en, nog sporadischer, af en toe een granaatappel.

In Olympia belanden we in een grote drukte, we moeten ons met de auto tussen de touringcars door wurmen om op een parkeerplaats te komen. We hebben digitaal toegangskaartjes en een tijdslot voor het museum gereserveerd. Het slot gaat om 12:00 uur open. We hebben dus nog tijd voor koffie, weliswaar op een overvol terras, maar wil je wat dan moet je wat.

Dan melden we ons bij het museum, geen rijen, we laten onze kaartjes scannen en 10 stappen verder staan we in de wereld van zo’n 8 eeuwen voor onze jaartelling! Een prachtige collectie herbergt het museum, te veel om op te noemen, van speldjes voor je kleding tot helmen in allerlei soorten en maten, van kleine beeldjes van runderen tot gigantische Zeus-monumenten, van de Hermes van Praxiteles tot een beeldengalerij van een tympanon. En ga zo maar door!

Na ruim een uur staan we weer buiten; even een hapje eten in het dichtstbij zijnde restaurant. Een gekkenhuis, bediening die zich het vuur uit de sloffen loopt om alle groepen én een plaats toe te wijzen aan de tafeltjes, én van advies over het menu te dienen én minstens 5 talen door elkaar te praten. We overleven het en gaan daarna de opgravingen bezoeken van het oude olympische complex.

En niet te geloven, dat doen we bijna in serene rust. Kennelijk volgen bijna alle groepen de omgekeerde volgorde: eerst buiten het oude dorp en daarna binnen naar het museum.

Het oude Olympia is niet één oud complex, maar is vanaf ongeveer 800 v.Chr. tot een eeuw na Chr. gebouwd, herbouwd, over elkaar heen gebouwd en continu in ontwikkeling geweest. Oorzaak van dat voortdurende bouwen en herbouwen zijn o.a. aardbevingen en enorme overstromingen. Delen van het complex zijn dan weggevaagd en met de restanten wordt in een latere tijd weer wat gebouwd. In zekere zin kun je de opgravingen nu en het restaureren een nieuwe fase van bouwen noemen. Zo liggen bij de tempel van Zeus grote hoeveelheden stenen die als een soort legoblokjes zuilen moeten worden, of een dak versiering of wat dan ook.

En natuurlijk brengen we ook een bezoek aan het ‘stadion’ van het oude Olympia, een rechthoekige renbaan van 192 meter lang. En natuurlijk zijn er toeristen die hun kunsten willen vertonen en in gestrekte draf de baan heen en weer rennen.

Maar de belangrijkste plek voor de hedendaagse Olympische spelen is de tempel van Hera (ca 600 v. Chr.) waar eens in de vier jaar met grote plechtigheid het Olympische vuur wordt ontstoken.

Eenmaal weer thuis, frissen we ons even op en gaan dan bij zonsondergang naar ons favoriete lunchplekje. Ze hebben er ook avondeten!

Genoeg voor vandaag, morgen weer iets anders. U hoort het wel!